Үзсэн тоо: 3491

Арилжааны банкууд өнгөрсөн долдугаар сард 168.1 тэрбум төгрөгийн ипотекийн зээл шинээр олгосон ба энэ нь өмнөх зургадугаар сартай харьцуулахад 2.5 дахин нэмэгдсэн үзүүлэлт юм байна. “Актив зууч” ХХК-ийн захирал Б.Янжиндуламаас орон сууц худалдан авагчдын идэвхи хэр түвшинд байгааг тодрууллаа.

-Ипотекийн зээлийн хөтөлбөр долдугаар сард өсөлттэй гарсан байна. Энэхүү үзүүлэлтийн хувьд эхний ээлжинд ямар дүгнэлт хийж болохоор байна вэ?

-Эрэлт, нийлүүлэлтийн хуулийн дагуу орон сууцны зээлийн эрэлт нэмэгдэж байгаа учраас үнийн өсөлт байх нь ойлгомжтой. Худалдан авагчдын хувьд, найман хувийн зээл гарснаас хойш болон өмнөх мэдрэмж шал ондоо болсон. Ер нь Монголчуудын ихэнх нь өр зээлэнд таатай ханддаггүй шүү дээ. Харин энэ удаагийн зээлийн хөтөлбөр тэдгээр хүмүүст ч өдөөлт болж чадлаа. Тодруулбал орлого олж байгаа, бизнес эрхэлж байгаа бүх иргэдийг өдөөж чадсан.

-Нийлүүлэлт нь эрэлтээ гүйцэхгүй байгаа учраас орон сууцны үнэ нэмэгдэж байна гэх шүүмжлэл нийгэмд байна. Энэ асуудлыг зээлийн хөтөлбөртэй холбож ойлгох нь хэр зөв бол?

-Манай судалгаагаар одоо зах зээл дээр 4000 гаруй айлын шинэ орон сууц, 1500 гаруй айлын хуучин орон сууц бэлнээр байна. Гэхдээ энэ нь хангалттай нийлүүлэлт биш. 11, 12 дугаар сард 18000 айлын эрэлт, нийлүүлэлт орж ирэхээр байна. Ипотекийн зээлийн шийдвэр гарснаас хойш зөвхөн манай компанид 1100 иргэн зээл сонирхож ирсэн. Яг одоогийн байдлаар 160 орчим иргэн орон сууц худалдаж авах хүсэлтээ манайд өгчихсөн байна. Худалдан авагчдын мэдрэмжийн хувьд, найман хувийн зээл гарахаас өмнө орон сууцыг урт хугацааанд хэрхэн худалдаж авах вэ, орлогоо хэзээ, хэрхэн бүрдүүлэх вэ гэж асуудаг байсан. Харин зээл гарснаас хойш яг одоо орон сууц яаж авах вэ гэдэг мэдрэмжтэй болсон байна.

 -Иргэдийн хадлага хуучин орон сууцанд илүү чиглэж байна уу эсвэл шинэ орон сууцанд уу?

-Иргэдийн хандлагын хувьд, мэдээж шинэ орон сууц авах сонирхол байгаа. Гэтэл зах зээлд хангалттай хэмжээний шинэ орон сууц байхгүй байна. Хоёрдугаарт, ашиглалтад орсон нь ипотекийн зээлийн шаардлага буюу 80 ам.метрээс доош хэмжээтэй орон сууц бараг байхгүй байна. Тиймээс иргэдийн хувьд, орон сууц зээлээр авах аргагүй эрхэнд хуучин орон сууц руу шуурч байгаа байдал ажиглагдаж байгаа юм.

-Шинжээчдийн зүгээс орон сууцны үнэ өсч байгаа бас нэг шалтгаан нь түр тоглогчид хөрөнгө оруулалт хийж, үнийг хөөргөж байна гэж онцолж байсан. Энэ тал дээр таны байр суурийг сонсъё?

-Монголын зах зээл жижиг шүү дээ. Тэгэхээр нэлээн их хэмжээний хөрөнгөтэй нэг тоглогч орж ирээд 100 орон сууц авлаа гэхэд Монгол Улсын үл хөдлөх хөрөнгийн зах зээлд шууд мэдрэгдэнэ. Тэгэхээр үүнийг үгүйсгэх аргагүй. Гэхдээ яг одоогийн байдлаар нөлөө ажиглагдахгүй байна. Яагаад гэвэл найман хувийн зээл олгож эхлээд ердөө хоёр сар орчим хугацаа өнгөрч байна. Харин тоглогчид 10, 11 дүгээр сард ашиглалтад орох орон сууцнууд дээр тоглолт хийх болов уу гэж бодож байна.

-11, 12 дугаар сард нийлүүлэлт 18000-аар нэмэгдэх хандлагатай гэж та хэллээ. Энэ нь үнийн өсөлтийг доош нь чангаах хангалттай хүчин зүйл мөн үү?

-Үл хөдлөх хөрөнгийн зах зээлийн хувьд, 9-11 сард үнийн хамгийн өндөр өсөлттэй байдаг. Үүнтэй зэрэгцээд найман хувийн зээл явж байгаа. Тэгэхээр одоогийн байдлаар үнийг буулгах бодит байдал харагдахгүй байна.

-Долларын ханш чангарч байгаа нь үл хөдлөх хөрөнгийн зах зээлд хэр нөлөө үзүүлж байна вэ?

-Долларын ханшийн өсөлт үл хөдлөх хөрөнгийн үнэд хамгийн их нөлөөлдөг. Тухайлбал 2008 оны үед долларын ханш өсч, улмаар эдийн засаг шууд уналтад орж эхэлсэн. Үүнийг дагаад өсөлттэй байсан үл хөдлөх хөрөнгийн үнэ ч унасан. Гэтэл одоогийн байдлаар ханшийн өсөлт нэмэгдэх тусам барилгын компаниуд үнээ буулгах сонирхолгүй болж байна. Харин нөгөө талаас өндөр үнэтэй орон сууц худалдаж авах эрэлт буурвал үнэ буурах хандлага гарч болно.

-Эрээн хотын хувьд, сүүлийн дөрвөн жилийн хугацаанд барилгын материалын үнэ тогтвортой байсан гэж тус хотын барилгын материалын эзэд онцолж байсан. Гэтэл дотоодод барилгын материалын үнэ хөөрөгдөж байгааг юу гэж дүгнэх вэ?

-Үл хөдлөх хөрөнгийн болон барилгын зах зээл хоёр хоорондоо уялдаатай байдаг нь ойлгомжтой. Гэхдээ барилга баригдаж байх үеийн үнэ, баригдаж дуусаад үл хөдлөх хөрөнгө болсны дараах үнэ нь ялгаатай байдаг. Тийм болохоор барилгын материалын үнийг үл хөдлөх хөрөнгийн үнэтэй шууд холбож, ойлгож болохгүй л дээ.

-Танай компанийн хувьд, ипотекийн зээл олгож эхэлснээс өмнөх болон дараах үе ямар ялгаатай байна вэ?

-Мэдээж бид хүний нөөцөө нэмсэн. Хоёрдугаарт, мэдээллийн ажилтнуудаа мөн нэмсэн. Бидэнд хамгийн гол ажиглагдан зүйл бол зээл авахдаа ийм бичиг баримт бүрдүүл гэх банк санхүүгийн байгууллагууд олон байна. Харин орон сууц худалдан авах гэж буй иргэдэд зөвлөгөө өгч, үйлчилгээ үзүүлдэг компаниуд маш ховор байгаа юм. Тийм учраас бид худалдан авагчдад чиглэсэн үйлчилгээг илүүтэй үзүүлэхээр зорьж байна. Ер нь найман хувийн зээлийн бодлого бол маш зөв. Хөтөлж явж буй хүмүүс нь зөв системтэй ажиллаж чадвал энэ тогтолцоог цаашдаа явах боломжтой гэж хувьдаа бодож байна.

Эх сурвалж:  Bloomberg  Tv mongolia